ROTTERDAM, 18 juli 2009 - Creatief collectief De Fabriek is gisteren het gebruik van hun pand in Crooswijk door de brandweer en dS+V ontzegd. Daarmee zijn dertig jonge creatieve ondernemers in een klap beroofd van hun werkplek en bron van inkomsten. Huurbaas PWS weigert om de nodige maatregelen voor brandveiligheid te treffen en de gemeentelijke autoriteiten weigeren De Fabriek een redelijke termijn te geven om vervangende huisvesting te vinden.
Dit is de tweede keer binnen anderhalf jaar dat Stichting De Fabriek binnen zo'n kort tijdsbestek wordt ontruimd nadat zij een handreiking deed naar de gemeente. De gemeente Rotterdam doet aan opjaagbeleid dat slechte huisvesting van broedplaatsen in de hand werkt in plaats van de creatieve stad te bevorderen.
Daarom houdt De Fabriek vanmiddag vanaf 16.00 uur een ludieke actie op Camping Rotterdam in Overschie (Sidelingepark). Met een straattheateract (bijzondere kostuums en uitdelen van 200 hartjesballonnen) vragen we het Campingpubliek om steun voor De Fabriek. Wij vragen ze om via www.defabriek.nu een oproep tot steun te mailen naar het Rotterdamse College van B&W.
Dat de actie in Overschie plaatsvindt is niet voor niks: De Fabriek hoopt in Overschie nieuwe huisvesting te vinden in een leegstaand schoolpand in bezit van het OBR. Het deelgemeentebestuur van Overschie is daar helemaal voor. Het wachten is nu op medewerking van het OBR. Met de actie van vanmiddag wil De Fabriek de aandacht vestigen op de urgente situatie van De Fabriek. Zeker nu De Fabriek sinds gisteren effectief op straat staat.
Stichting De Fabriek, een broedplaats met 30 creatieve ondernemers en kunstenaars, is al meer dan een jaar op zoek naar nieuwe huisvesting. Het huidige huurcontract met PWS van een pand in Crooswijk loopt eind augutus 2009 af. Met verschillende partners zijn onderhandelingen gaande o.a. over een locatie in Overschie, maar de besluitvorming loopt uiterst traag.
De aanschrijving van dS+V en de brandweer om het gebruik van de huidige locatie per onmiddellijk te staken, is een cynisch gevolg van het feit dat de stichting bij de gemeenteraadscommissie ESMV om aandacht vroeg voor haar huisvestingsproblematiek. De stichting heeft bezwaar ingediend tegen de beschikking en bij de rechtbank een voorlopige voorziening aangevraagd om de ontruiming op te schorten. Maar de gemeentelijke autoriteiten wilden hier niet op wachten. Volgende week woensdag 22 juli 2009 wordt het bezwaarschrift behandeld.
Woningcorporatie PWS, eigenaar van het betreffende pand aan de Hendrik de Keijserstraat in Crooswijk, was aanvankelijk ook tegen ontruiming van De Fabriek. Maar inmiddels heeft PWS laten weten geen bijdragen te zullen leveren aan het tegemoet komen aan de eisen voor brandveiligheid en dat investeringen daartoe volledig voor rekening zijn van de huurders. Vanwege deze weigering, onder andere om twee gecertificeerde brandwachten aan te stellen, is het aan PWS te danken dat De Fabriek het gebruik van het volledige pand wordt ontzegd. Eerder deze week was er nog de mogelijkheid om de onderste twee verdiepingen in gebuik te houden.
Stichting De Fabriek heeft ondertussen zelf al het mogelijke in werking gezet om aan de gestelde eisen voor brandveiligheid te voldoen. Zo worden bijvoorbeeld de bovenste twee verdiepingen leeggeruimd, zijn er nieuwe brandblussers aangeschaft en wordt er een nieuw vluchtplan uitgewerkt. De brandweer en dS+V zien in dat De Fabriek hard bezig is om aan een oplossing te werken en zijn bereid om aanstaande maandag de nieuwe situatie te toetsen aan de eisen van brandveiligheid volgens het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit) van VROM.
Creativity IS here
De Fabriek is in 2005 opgericht door een onafhankelijk collectief van kunstenaars en andere creatievelingen met als doel een vrije, inspirerende en toegankelijke werk- en exposeeromgeving te creëren. De Fabriek herbergt momenteel werkruimte aan meer dan 25 leden met zeer uiteenlopende achtergronden en disciplines: beeldende kunsten, audiovisuele media, muziek, dans, architectuur en meer. De Fabriek is een artistiek en cultureel centrum dat vele - zo niet alle - elementen van de ambities van het Rotterdamse 'Uitvoeringsprogramma Creatieve Economie' en de 'Creativity starts here campagne' in zich draagt: het is een broedplaats voor startende artiesten en creatieve professionals en een podium voor Rotterdams talent. De Fabriek vindt dan ook dat de gemeente Rotterdam en haar culturele en economische instanties, haar 'creatieve stad'-ambities waar zou moeten maken door de Fabriek te assisteren bij het vinden van een nieuwe locatie.
Raadscommissie ESMV
Enkele weken geleden (4 juni) was voorzitter Vandoren daarom namens de Fabriek in de gemeenteraadscommissie voor Economie, Sociale Zaken, Haven, Milieu en Vervoer (ESMV) om aandacht te vragen voor het huisvestingsprobleem. Bij die gelegenheid liet raadslid Van Tijn (VVD) weten dat hij meer heil zag in controle van de (volgens hem illegale) activiteiten van de Fabriek dan mee te werken aan de herhuisvesting.
Handhavingsteam
Naar aanleiding van schriftelijke vragen van Van Tijn kwam vorige week donderdag 9 juli een handhavingsteam zonder huiszoekingsbevel langs in de Fabriek. Het handhavingsteam (deelgemeente Kralingen Crooswijk tezamen met de brandweer, politie en Toezicht gebouwen van dS+V) troffen geen illegale zaken aan, maar slechts bouwkundige gebreken. Gezien de tijdelijke situatie van het pand hadden noch eigenaar PWS, noch Stichting de Fabriek in structurele verbeteringen geïnvesteerd. Het handhavingsteam was van mening dat er een gevaarlijke situatie in het pand is in verband met de brandveiligheid en sommeerde tot een onmiddellijk ontruiming per 15 juli jongstleden.
Het Dagelijks Bestuur van deelgemeente Kralingen-Crooswijk heeft daar een stokje voor gestoken en dS+V de opdracht gegeven niet in te zetten op onmiddellijke ontruiming maar te komen tot een werkbare oplossing. De afdeling Toezicht gebouwen van dS+V kwam daarom met een compromis: onder strikte voorwaarden en aanpassingen voor de veiligheid mogen twee van de vier verdiepingen van het pand in gebruik blijven.
Geschiedenis herhaalt zich
Ruim anderhalf jaar geleden overkwam De Fabriek vrijwel exact hetzelfde: het collectief werd toen binnen vijf dagen ontruimd uit een oud fabriekspand aan de Delfshavense Mathenesserdijk. Dat de geschiedenis zich nu zo snel herhaalt, lijkt een cynische grap die de ware aard van het Rotterdamse creatieve stadsbeleid laat zien: een onafhankelijk initiatief dat aan de weg timmert als serieuze creatieve broedplaats doet een beroep op steun van de autoriteiten in het kader van gemeentelijk beleid. Vervolgens zet die gemeente via een handhavingsactie het hele initiatief zonder pardon op straat.
Handhaving in de vorm van interventieteams is in het leven geroepen om daadkrachtig op te kunnen treden tegen situaties van ernstige overlast zoals huisjesmelkers en hennepkwekerijen. In het geval van een cultureel centrum en creatieve broedplaats als de Fabriek ligt een heel ander beleidsmiddel meer voor de hand, als het de gemeente werkelijk om de veiligheid gaat: in samenwerking en overleg en door mogelijke oplossingen en verbeteringen aan te reiken. Goede voorbeelden en succesverhalen van zulk beleid zijn er genoeg. Zo werd er vorig jaar in Amsterdam een 'Handboek voor Brandveiligheid in broed- en vrijplaatsen' gepubliceerd.
Permanente locatie
Ondanks de aderlating in begin 2008, heeft De Fabriek op haar nieuwe locatie in Crooswijk een flinke en levendige doorstart gemaakt. Geen van de 25 actieve ondernemers en kunstenaars is van plan zich na een veiligheids-gedoogsituatie van anderhalf jaar, plotsklaps te laten beroven van werkplek en bron van inkomsten. Het collectief barst van de ambitie en potentie om een serieus en volwassen creatief collectief te worden. Het enige wat Stichting de Fabriek daarvoor nodig heeft, is een permanente locatie die betaalbaar is.